جهت دانلود فايل اوقات شرعي شهرستان دزفول روي لينك زير كليك كنيد.

لينك دانلود

هيئت منتظران مهدي فاطمه (عج) شهرستان دزفول

جشن نيمه شعبان در شهرستان دزفول - حاج آقاي شهروزيان

جشن نيمه شعبان شهرستان دزفول- حجت الاسلام والمسلمين  ميرزايي

سيد كريم موسوي – نفر اول جهان اسلام در سبك ارتحال خواني

حاج غلامعلي خاشع – هيئت منتظران مهدي فاطمه (عج) شهرستان دزفول

حضور شهردار محترم شهرستان دزفول جناب آقاي مهندس دوايي فر

هيئت منتظران مهدي فاطمه (عج) شهرستان دزفول

حجت السلام والمسلمين مروج

آسیابهای قدیمی دزفول بیش از ۵۰۰۰ سال قدمت دارد، این آسیابها همگی در ساحل رود دز بنا شده اند. آسیابهای دزفول که به ۱۴ آسیاب می رسند در زمان ساسانیان در غرب شهر و در محله ای به نام “رعنا” ساخته شد تا به نیروی عظیم آب گندمهای طلایی مردم را آسیاب کند و آرد بسازد. در گویش عامیانه مردم دزفول، آسیابهای رعنا خوانده می شوند کلمه رعنا بازمانده شهر روناش است.بناهای باقی مانده در بستر رودخانه دز در محدوده شهر دزفول، بقایای سیستم آبیاری عظیم و دقیقی هستند که در زمانهای نزدیکتر به عنوان آسیاب از آنها بهره گرفته شده است.آسیابهای دزفول در فهرست آثار ملی جای گرفته اند.

مصالح به کار رفته در ساخت آسیابها عبارت اند از : آجر ، قلوه سنگ و ساروج . این آسیاب ها که به صورت جزایر کوچکی جلوه می نمایند با پلهای باریکی به هم متصل که به آنها پل بند می گویند. به نظر میرسد مردم و معماران گذشته در ساخت بناها به ویژه بناهای آبی روح و حس همجواری را کاملا رعایت و سعی بر آن داشتند تا به محیط و آثار طبیعت لطمه ای وارد نشود و لذا برای احداث بناها طرح جامع و تفضیلی ترسیم می کردند. تعدادی از آسیاب های دزفول تا سال ۱۳۴۰ هجری شمسی فعال بودهاند

 تصاویری از آسیاب های باستانی شهرستان دزفول

 تصاویری از آسیاب های باستانی شهرستان دزفول

 تصاویری از آسیاب های باستانی شهرستان دزفول

 تصاویری از آسیاب های دزفول

 تصاویری از آسیاب های باستانی شهرستان دزفول

 تصاویری از آسیاب های باستانی شهرستان دزفول

 تصاویری از آسیاب های باستانی شهرستان دزفول

 تنظيم: ايمان برزه كار

تاریخ شهر‌ «دزفول‌» را خاورشناسان‌ ازآن‌ هنگام‌ که‌ این شهر پایتخت عیلامیان ـ حدود ۲۶۰۰پیش از میلاد ـ بود  و‌ «اوان‌» خوانده ‌می‌شد ، نزدیک‌ به‌ پنج‌ هزار سال‌ برآورد کرده اند . در نوشته های باستانی پس ازطوفان نوح ، از شهری به نام« اوان » نام برده شده است .
این شهر ، پایتخت تمدّن «عیلام» و سرآمد شهرهای مشرق زمین بوده است. کاوشگران غربی در نیم قرن اخیر ، ازجمله والتر هینتس ( Walter Hinz) آلمانی ، در کتاب خود تحت عنوان « دنیای گمشدة عیلام » که   به فارسی ترجمه شده ، می نویسد : « ممکن است اوان در جایی که امروز دزفول قرار دارد ، بوده باشد .»

پس از مطالعات و تحقیقات فراوان  تصریح کرده اند که « اَوان » { Avan } همان  دزفـــول کنونی است . در این صورت ، «دزفول» فعلی یا «اوان»پنج هزارسال پیش را باید نخستین پایتخت امپراتوری گستردة کشور «عیلام» دانست .
کلمه “دزفول”برگردان عربى  واژه “دژپل”یا”دژپوهل” می باشد.(پل را در زبان پهلوى پوهل مى گفته اند.) واژه پل از پلى که توسط مهندسان ایرانی و رومى در قرن ۴ میلادى به امر شاپور اول ساسانى به منظور برقرارى ارتباط میان پایتخت جدید یعنى جندى شاپور و شوشتر ساخته شده بود،اخذ گردیده است.
لذااحتمالاً نام دزفول یا دژپل از همان نام پل مشتق شده است. ودز نیز به معنى قلعه است و منظور دژی است که عده ای نگهبان و مأمور برای حفاظت پل در آن زندگی می‌کردند. چنانچه پس از دوران انحطاط شوش و نیز خرابى جندىشاپور,برخى مردم این دو شهر به اطراف این دژ پناه آوردند و خانه هایى ساختند و به تدریج شهر به وجود آمده است.
ابن سرابیون در کتاب جغرافیاى تاریخى سرزمین خوزستان مى نویسد:دزفول یعنى دژ پل که منظور قلعه پل باشد که در کنار رودخانه دز در جنوب شهر سابق جندى شاپور جا دارد و نیز معروف است که مى گویند به فرمان شاپور اول ساخته شده است.که به همین مناسبت آن شهر نیز به همین نام موسوم گردید.
شهر دزفول در اواخر قرن ۶ هجرى به نام(دز پول)اشتهار داشته است. در برخى از کتب نام قدیم رودخانه را “زاب یا جندىشاپور”هم نامیده اند. برخى از جغرافى دانان و نیز مورخین نام این شهر را روناش و قصر روناش ذکر کرده اند و چنین استنباط می شود که در قرن چهارم ه. ق چون ساختمانهاى شهر دزفول در دو طرف رودخانه دز گسترش یافته اند پس در قسمت شرقى آن قلعه یا دژ قرار گرفته و قسمت غربى رودخانه به نام روناش معروف بوده است.
ابن بطوطه دزفول را “دسبول” نامیده و می نوسد :”از دروازه هاى شهر یک دروازه به طرف خشکى و بقیه به طرف رودخانه باز میشود.در دوطرف رودخانه باغها قرار دارد.عمق رودخانه زیاد است…”
چنانکه در میان مطلعین محلى وجود دو قلعه قدیمى مشهور است؛به طور حتم قسمت سربازان که قسمتى از قلعه هاى قدیمى را در بر می گیرد به عنوان یک قلعه جداگانه مشهور گردیده است.قسمت سربازان و بخش مرکزى و اساسى قلعه در محدوده اى که هم اکنون با بندارهایى(سرازیریهایى که اثر خندقهاى قدیمى است)مشخص می گردد. قلعه زندانى عظیم بود.چنانکه نظامى میگوید:”قباد در قلعه انوشیر (یعنى قلعه فراموشى)محبوس شد.در زمان ظهور مزدک. و فوستوس میگوید:”قلعه مستحکمى واقع در خوزستان که “گیل گرد” یا”اندامش” نام داشت,یک نوع قلعه باستیل محسوب میشد و آنرا “انوشبرد” یا قلعه فراموشى نیز میخواندند.زیرا که نام زندانیان و حتى نام آن مکان را کسى نبایستى بر زبان راند.”
در اثبات این مطلب ذکر این دلیل شایسته است که در حال حاضر در بسیارى از خانه هاى محله قلعه آثار بسیارى از راهروها و سیاهچالهایی در زیرزمین منازل مشهود است.
در مورد قلعه فراموشى ( قلعه دزفول )دکتر عبدالحسین زرین کوب می نویسد:”در زمان ساسانیان, اعیان و نجبا که از دست قباد دلخور بودند,بر ضد وى با موبدان وروحانیون همدست شدند و او را خلع کردند و در قلعه فراموشى,معروف”انوش برد” که ظاهراً در حدود دزفول و در محلى به نام گل گرد(کرکر)یا اندامیش  قرار داشت,محبوس نمودند.در کتب گوناگون تاریخى و جغرافیایى, مکرراً نام روناش و قصر روناش برده شده است.

کهارت مى نویسد:”قصر الروناش از محله قلعه فعلى(جاى همان دژ باستانى)تا مسجد جامع دزفول را دربرمىگرفت.در قرون ۱۱ و۱۰میلادى (سوم وچهارم هجرى)این شهر را القنطره (پل)یا القنطره الرومى(پل رومى) مى نامیدند.”
 چون روناش و دزفول”اندامش”در دو سوى رودخانه ساخته شده بود,بعضى این دو قسمت را دو شهر جداگانه شمرده و برخى هر دو را دو محله از یک شهر انگاشته اند.
حمداله مستوفى بناى دزفول را به اردشیر بابکان نسبت میدهد و میگوید:” در این شهر پلى برآب گندى شاپور بسته اند به طول ۵۲۰ و عرض ۱۵ گام که داراى ۴۲ چشمه است و به نام پل اندامشک معروف است و…”

دزفول؛ از طلوع اسلام تا پایان دوران قاجاریه :

در زمان خلافت عمر خلیفه دوم,ایران فتح شد و سپاهیان مسلمان وارد خوزستان شدند.ابوموسى اشعرى اهواز را گشود و عمر به او نوشت که مانند زمینهاى عراق بر آنها خراج نهند؛سپس چنان کرد.در این زمان هرمزان با سپاهیانش در سوق الاهواز اردو زد و در آنجا مستقر شد.تمام سرزمینهاى زیر رودخانه دُجیل در تصرف او بود و در این حال با سپاهیان طبرى روبه رو شد.
طبرى می نویسد:”آنگاه مسلمانان از روى پل گذشته و روى آن قسمت از پل که به طرف اهواز بود جنگیدند تا هرمزان هزیمت شد و آهنگ رامهرمز کرد.”پس از درگیریهاى زیاد بین سپاهیان مسلمان و سپاه ایران هرمزان به شوشتر فرار کرد و در آنجا با سپاهیان زیادى رو به رو شد که شهر را در محاصره خود قرار داده بودند.در این اثنا که شهر به دشمن تنگ شده بود و جنگ هم طولانى شده بود یکى پیش نعمان آمد و از او امان خواست به شرط آن که راهى نشان دهد که از آنجا وارد شهر شوند. در ناحیه ابوموسى نیز, تیرى انداخته شد با نوشته اى که”من به شما اعتماد میکنم و از شما امان میخواهم به شرط اینکه راهى نشان دهندکه در آنجا بدر آیید و گشودن شهر از آنجا باشد.”
به هرحال شوشتر به تصرف نیروهاى عرب مسلمان درآمد و بعد مسلمین به طرف
 جندى شاپور حرکت کردند و درگیرى چندانى به وجود نیامد و جندى شاپور نیز به دست اعراب مسلمین افتاد.و نیز گویند:در همان سال مسلمین(پس از فتح شوش)روى جندى شاپور لشکر کشیدند.در آن هنگام زرین عبداله در پیرامون آن شهر لشکر زد و سرگرم محاصره آن بود که مدد مسلمین رسید.
لذا جندى شاپور و شوشتر به تصرف نیروهاى مسلمان در آمد.دزفول که در آن زمان شامل قلعه و ساختمانهاى اطراف آن بوده است، نیز زیر نظر حاکم جدید یعنی حکام اموى و سپس عباسى که به شوشتر وجندى شاپور گماشته می شدند قرار گرفت .دزفول نیز تابع حکام شوشتر بود.زیرا سراسر خوزستان به تصرف اعراب درآمده بود.و تقریباً تا ۲ قرن هر حاکمى که میآمد بر دزفول تسلط داشت.از سال ۲۶۱ ه . ق که محمدبن واصل بر منطقه خوزستان تسلط یافت,سرزمینهاى شمال آن هم تحت کنترل او درآمدند. در اواسط سده دوم ه . ق آزادمردى به نام یعقوب لیث صفارى که مردى شجاع و نخستین دولتمرد کاردان و با تدبیر بود؛بدون توجه به عوامل خلافت ,علم استقلال برافراشت و نخستین دولت مستقل ایرانى را پایه گذارى کرد و خوزستان را نیز به کانون آزادى خواهان ایران تبدیل کرد.محمد واصل در جنگ بایعقوب لیث شکست خورد و مورد تعقیب قرار گرفت و وى بر اموال و ذخائر او دست یافت.
یعقوب لیث صفارى در جندى شاپور توقف کرد (جندى شاپور در دو فرسخى پل یا قلعه دزفول قرار داشت.) تا اینکه منجر به جنگ در دیرالعقول گردید و چون در میان دسته اى از سپاه یعقوب لیث آب باز کردند,وحشت بر لشکر یعقوب افتادو سپاه خلیفه عباسى بار و بنه و چهارپایان را به آتش کشیدند.از این روسپاهیان یعقوب در میان آب وآتش راهى جز عقب نشینى ندیدند.خلاصه اینکه مناطق و شهرهاى جندى شاپور و شوشتر و سرزمینهاى اطراف آنها از جمله دزفول تحت نظر یعقوب لیث قرار گرفت و از کنترل عمال خلیفه عباسى خارج شد.
معروف است که در مدت بیمارى یعقوب لیث درجندیشاپور(شهرک شاه آباد یا اسلام آباد فعلى) توقف داشت و بین او و خلیفه عباسى حرفهایى رد و بدل گردید؛از جمله گفتار معروف یعقوب اینکه:”به آنچه که گویم عمل کنم,یا به نان جو و ماهى و تره بازگردم,آگاه باش که در خزائن خود را باز کرده ام و سپاهیان خود را خواسته ام و خود نیز در پى این پیام میآیم.”
به هرحال بعد از درگذشت یعقوب که بنا بر نوشته برخى از مورخین او را در جندى شاپور و یا توابع آن یعنى در ۱۲کیلومترى دزفول به خاک سپردند.فرمان حکومت مناطقى از ایران از جمله خوزستان و دزفول در زیر حاکمیت خاندان صفارى باقى ماند.(عمرو لیث) تا سال  ۲۸۷ه .ق که عمرولیث دستگیر شد و به بغداد فرستاده شد,حاکمیت عمال خلیفه عباسى در این منطقه ضعیف شد.بعدها هم تحولات چندان مهمى در این منطقه صورت نگرفت.
تا اینکه محمد مشعشع در خوزستان قدرتى به دست آورد و اگرچه در رمضان ۸۴۵ ه . ق. به هویزه متوارى گردید اما بر سایر نواحى خوزستان از جمله شوشتر و دزفول تسلط داشت تا اینکه شاه اسماعیل صفوى در سال ۹۱۴ ه . ق به هویزه رفت و حکمران آنجا را مغلوب و عده کثیرى از مشعشعیان را کشت و سرزمینهاى آنها را به تصرف خود درآورد.پس از تسلط نیروهاى شاه اسماعیل صفوى بر خوزستان حکومت شوشتر و دزفول به شیخ محمد و حاج محمد پسران ملاقوام الدین که به خاندان رعناشى معروف بودند سپرده شد.
در زمان فتحعلیشاه قاجار که بخش شمالى خوزستان یعنى شوشتر و دزفول زیر نظر حکمران کرمانشاهان قرار گرفت و محمدعلی میرزاى دولتشاه پسر فتحعلى شاه که یکى از شاهزادگان تواناى قاجار بود,اسداله خان بختیارى را که شورش کرده بود پس از آمدن به خوزستان مطیع خود کرد مجدداً نا آرامیهاى پراکنده اى هم صورت گرفت تا اینکه در سال ۱۲۶۶ ه.ق ناصرالدین شاه,اردشیرمیرزا را به خوزستان فرستاد و او ابتدا دزفول و سپس شوشتر را از چنگ شورشیان درآورد .

دزفول ازآغاز تاکنون:

مختصراً میتوان تحولاتى را که طى دوره هاى مختلف تاریخى در بیش از یک هزاره به برقرارى شهرى آباد و داراى اعتبار فرهنگى و تاریخى در سرزمین باستانى خوزستان انجام شده است بدین شرح برشمرد:
۱- در نوشته هاى باستانى پس از طوفان نوح از شهرى به نام(Avan ) آوان نام برده شده است.این شهر پایتخت تمدن عیلام و سرآمد شهرهاى مشرق زمین بوده است.کاوشگران غربى در نیم قرن پس از مطالعات و تحقیقات فراوان تصریح نموده اندکه آوان همان دزفول کنونى است.
۲- اندمیشن (Andmhsin):نام دیگر دزفول کنونى پس از تمدن عیلام و در دوره ساسانیان است.این نام به تصریح آرتورکریستین سن در کتاب ایران زمان ساسانیان مأخوذ از زندان و قلعه اى میباشد که براى زندانى نمودن افراد سرشناس در عهد ساسانیان مورد استفاده قرار میگرفته است.
۳- اندامش(Andames): پس از فتح شهرهاى خوزستان توسط سپاه اسلام در سال ۵۱۷ه.ق و پس از آن کمتر از این شهر نام برده شده است ولى در نیمه دوم قرن ۴ ه.ق ,ابواسحق ابراهیم بن محمد فارسی اصطخرى از شهرى به نام اندامش در محل فعلى دزفول نام برده است.
۴- قصر روناش(Gasr-o-Rovnas):ابوعبداله یاقوت بن عبداله حموى رومى بغدادى در کتاب معروف معجم البلدان پیرامون قصر روناش چنین نوشته است:”روناش شهرستانى از خوزستان است و جایى است که امروز دزپول گفته می شود.
۵- روناش (Rovnas):این نام تا اوایل قرن دهم ه.ق رواج داشته است تا اینکه سرانجام در سال ۹۱۴ ه.ق در دوره صفویه و در دوره صفویه و در زمان شاه اسمعیل اول دگرگونى یافته و رعناش (Ranas) گردیده است. در حال حاضر نیز برآمدگیهاى ساحل غربى دز را رعناRana))میگویند که(ش) آخر آن حذف گردیده است.
۶- اندیمشک(Andimesk): مرحوم حمداله مستوفى در سال ۷۴۰ ه.ق در کتاب نزهه القلوب پیرامون دزفول نوشته است:دزفول آن را اندیمشک (اندلشک-اندالمشک-اندلمشک) گفته اند.
به عبارت دیگر نام اندمیشن پس از ۱۰۰۰ سال به صورت اندیمشک دگرگون گشته است و پس از آنکه مدتها دزفول را بدان نام نامیده اند,به بوته فراموشى سپرده شده است.سرانجام به قریه اى مجاور دزفول که سابقاً صالح آباد نامیده می شده است اطلاق گردیده است.
۷- دزفول: این نام از قرن ۷ ه.ق در کتابها دیده می شود و تا کنون نیز به این نام مشهور می باشد.

منبع : سی دی شهر دزفول  – ویرایش  : محمد آذركيش

بقعه عارف شیخ ابراهیم معروف به پیر بانگ گو در منطقه شهیون در ۴۰ کیلومتری شمال شهرستان دزفول و بعد از روستای حسن آقا در دامنه کوه سگریون واقع شده است. این منطقه مکانی زیبا و مناسب برای کوهپیمایی است و گردشگران زیادی برای استفاده از طبیعت زیبای آن به این منطقه می آیند. از جمله پوشش های گیاهی  این منطقه به درخت بلوط و نیز بوته های بادام اشاره کرد.

شهرستان دزفول با جاذبه های فراوان دیدنی و تاریخی یکی از زیباترین شهرهای ایران به شمار می رود . شب های دزفول نیز با روشنایی خیابان ها و دیدنیهای شهر در شب جلوه ی خاصی دارند .
عکس هایی زیبا از شب های دزفول در کنار پل تاریخی و ساحل رود همیشه خروشان دز و پارک ساحلی رعنای دزفول
عکس ها: محمد آذرکیش

ساحل زیبای رود دز . نمایی از شب های دزفول

پل قدیم دزفول

روستاى لیوس در ۷۳ کیلومترىشمال شهرستان دزفول با مختصات جغرافیایی ۴۸ درجه و ۴۵ دقیقه طول شرقی و ۳۲ درجه و ۴۵ دقیقه عرض شمالی از توابع دهستان سید ولى الدین بخش سردشت دزفول واقع شده است . على رغم گذشت سالیان زیاد از عمر این روستاى تاریخى در بافت کهن خانه ها هنوز هم شاهد نحوه معیشت ،فرهنگ و سنن ،گویش ، آداب و رسوم و برپایى مراسم مختلف به شیوه کاملاً سنتى می باشیم.
این روستا علاوه بر بافت زیباى تاریخى خانه ها ، داراى جاذبه هاى گردشگرى طبیعى و بکر شامل کوهستانها ،مراتع بسیار زیبا ، باغهاى میوه ، رود خانه، آبشار و … می باشد . که در فصول بهار و پاییز و زمستان به علت آب و هواى مناسب میتواند پذیراى گردشگران زیادى از سراسر جهان باشد.

این روستا از شمال غربی به کوه لنگر و از غرب به درة کول محدود می‌شود. ارتفاع آن از سطح دریا ۹۷۰ متر می‌باشد و آب و هوای معتدل کوهستانی دارد.

قدمت روستا :
بافت کنونی روستاى لیوس سابقه اى بیش از هفتصد سال دارد . به دلیل اینکه برخى از ابنیه روستا کتیبه اى مبنى بر آن تاریخ را دارد ( مانند منزل حیدر عباسى) با این حال ، وجود آسیاب هایی با قدمت دوره ساسانی ، پیشینه این منطقه را به دوره جنگ ایران و روم می برد و به استناد تحقیقات گروهی از ایتالیایی ها نام این روستا لیوس، قسمتی از نام یک سردار رومی گرفته شده است ، نام گذاری روستای همجوار آن به اسم” سزار” نیز مؤید این مدعاست.
معمارى روستا :
این روستا داراى یک سبک خاص معمارى می باشد که از تمام بخشهاى موجود در یک ساختمان استفاده بهینه می گردد. به طور مثال از ستونهاى ساختمان به عنوان انبار گندم استفاده شده است یا طراحى و جنس مصالح ساختمان به گونه اى بوده که در فضاهاى مختلف دماى مورد نیاز براى نگهدارى اجناس و مواد مورد نظر را داشته باشد. درها و پنجره‌ها چوبی هستند و جهت‌گیری واحدهای مسکونی به منظور بهره‌گیری از حرارت و نور خورشید به سمت جنوب می‌باشد.
معابر عمومى آن داراى ویژگى خاصى می باشد و به گونه اى طراحى شده که سرعت و سلامت براى عابر در رسیدن به محل فعالیت در اطراف روستا یا برگشت به منزل فراهم باشد. به دلیل اینکه غالب مصالح به کار رفته در این روستا از سنگ است . روستای لیوس به روستای سنگی دزفول نیز مشهور است.

چنار و چشمه جارى در کنار آن یکى از چشم اندازهاى زیباى این روستا میباشد . از ابنیه تاریخى و مذهبى آن مقبره سید ولى الدین گوشه میباشد که جد سادات گوشه و کاظمینى در دزفول است.
بقایاى آسیابهاى آبى از دیگر بناهاى تاریخى روستاست که به دورة ساسانیان تعلق دارند و وظیفه آرد کردن گندمهاى اهالى را داشته اند که از شاخصه‌های پیشینة تاریخی این روستاست.
. از دیگر مناظر طبیعى آن کوه لنکر از سلسله جبال زاگرس است که چشم‌انداز بسیار زیبایی دارد که بعضاً این کوه به دلیل همجواری با این روستا ، کوه لیوس نیر خوانده می شود.
گسترة باغ‌های انار اطراف روستا جلوه ویژه‌ای به آن بخشیده است. این باغ‌ها باعث تلطیف هوا و زیبایی و سرسبزی روستای لیوس شده است.
درختان کُنار، انار کوهی، انجیر و بادام کوهی، گیاهان گل‌گاوزبان، بابونه و گیاهان علوفه‌ای پوشش گیاهی بسیار زیبایی در پیرامون روستا فراهم آورده‌اند.
همچنین جنگلهاى بلوط و کلخنگ و بادام کوهى از دیگر جاذبه های این روستا می باشد.
حیات وحش منطقه نیز با برخورداری از گونه‌های نادر جانوری مانند شغال، گرگ، روباه، خرگوش، آهو، قوچ، میش، بزکوهی، گراز، خرس، پلنگ، کفتار، کبک و قرقاول نظر گردشگران طبیعی دوست را جلب می‌کند.
در این روستا مراسم و آیین‌هایی خاص برگزار می‌شود که از جملة آن‌ها می‌توان به عزاداری‌های سنتی و مذهبی در ماه محرم و صفر اشاره کرد. از دیگر مراسم ویژه این روستا، عروسی‌های محلی، مراسم تولد اولین فرزند، جشن باران و جشن آغاز کشت و کار می‌باشد. و نیز بازی‌ها و ورزش‌هایی مانند کشتی محلی و چوب بازی در میان روستاییان رواج دارد.

مراسم عروسى در روستاى تاریخى لیوس :
تمامى مراحل برپایى مراسم عروسى در این روستا از خواستگارى تا جهاز برون ، حنابندون  و عروسى به شیوه کاملاً سنتى و با حضور ریش سفیدان فامیل برگزار میشود.
مراسم خاص تولد اولین فرزند:
به هنگام متولد شدن اولین فرزند، توسط پدر و مادر و پدر بزرگها و مادر بزرگهاى نوزاد مراسم زیبا و اصیلى برپا میشود.
جشن اولین باران :
هرساله در آغاز فصل زمستان زمانى که براى اولین بار باران میبارد اهالى روستا به برکت نزول این رحمت الهى اقدام به برپایى جشن و مراسم شکرگزارى مىپردازند.
جشن شروع کشت و کار :
تمامى کشاورزان روستا در آغاز فصل کشت و زرع ، دور هم جمع میشوند و با تقسیم نمودن وظایف و کارهاٍى مختلف به افراد به صورت متحد و گروهى تمامى مراحل از کاشت تا برداشت محصول را در زمینهاى یکدیگر انجام میدهند.به گونه اى که هر یک از افراد موظف به انجام کار خاصى مانند تهیه ابزار و ادوات کشاورزى،تهیه کود ،حفر جوى هاى آب ،بذر پاشى و… میشود.
مراسم تعزیه :
در برگزارى مراسم تعزیه دارى اباعبدا.. الحسین علیه السلام  نیز این روستا براساس سنت و اعتقادات مذهبى خود ، با درست کردن علم و پرچم و … اقدام به انجام مراسم سنتى
“روستا گردون ” نموده که مقصد نهایى آنها روستاى گوشه میباشد .

دهل و سرنا اصلی‌ترین سازهایی هستند که در اجرای موسیقی مورد استفاده قرار می‌گیرند. کپو، چوقا، قالی، سیاه چادر و حصیر مهم‌ترین صنایع دستی مردم این روستا است که به دست هنرمندانه زنان و دختران روستایی تولید می‌شود. از بهترین سوغاتی‌های این روستا می‌توان به ترشی انار و صنایع دستی روستا اشاره کرد.
غذاهای معروف محلی این روستا شامل کباب بره و آبگوشت محلی است.
روستای لیوس در سال ۸۷ به عنوان یکی از روستاهای گردشگری استان خوزستان دارای شناسنامه شده است.

تهیه و تنظیم : محمد آذرکیش
عکس : علی شعبانپور
منبع : اداره میراث فرهنگی شهرستان دزفول

یکی از ارکان اقتصادی مردم دزفول که همواره زبانزد مردم ایران و بعضاً جهان است ، گذشته از خلاقیت های اقتصادی و سنتی ، استعداد بالقوه این مردم در زمینه های زراعت و کشاورزی است.
محصول قلم نی كه از حدود سیصد سال پیش در دزفول رایج شد و سریعا  توسعه پیدا كرد ، دو فقره از اقلام و كالاهای عمده تجاری دزفول است كه نه تنها در تمام ایران بلكه به كشورهای دیگر از قبیل ، تركیه، مصر ، چین ، عراق و برخی دیگر از كشورهای خاورمیانه صادر و مورد مصرف بوده است و اوج رونق این صنعت را از اوایل حكومت قاجار تا اواسط حكومت رضا شاه می توان به حساب آورد البته هم اكنون نیز قلم نی دزفول به اكثر نقاط ایران بالأخص به تهران و اهواز فرستاده می شود .

گفته می شود برای اولین بار ، پدر مرحوم حاج محمد باقر قلمبر ، قلم این درخت را از هندوستان به دزفول آورد و از آن پس كشت این محصول رواج یافت و وجود نامهای خانوادگی قلمبر، قلمكار، قلمبران ، قلمكاران و … قرینه هایی است بر توسعه و گستردگی این صنعت ، كه با وجود لزوم داشتن مهارت تام و خبرگی در بار آوری و پرورش آن ، افراد زیادی از خانواده های دزفولی به این كار اشتغال داشتند .

 مدت ثمردهی هر بوته ی قلم نی ده سال است و پس از آن باید این بوته ی پیر را دربیاورند و به جای آن یک قلمه ی جوان و نو بزنند.
بهترین نوع قلم نی ، مشكی یك دست است و قلم نی های ابلق و دو رنگ و قهوه ای كه آفتاب كمتری به آنها تابیده است از مرغوبیت كمتری برخوردارند و از نوع درجه دو محسوب می شوند و گفته اند كه در هیچ جای ایران ، نمی توان قلم نی را به این كیفیت پرورش داد .
«خاطره ای از سید محمد منتظری (نویسنده کتاب شهر من دزفول) در خصوص قلم نی دزفول»:
(چندین سال پیش در یك مغاز? بزرگ در بازار بین الحرمین تهران ، یك نوع قلم نی خیلی خوشرنگ دیدم ، قیمتشان را از فروشنده پرسیدم . گفت دانه ای پنج ریال ، نوعی دیگر قلم نی باریك و سیاه رنگ داشت كه كمی هم خمیده بودند . فكر كردم كه اینها با قیاس با قلمهای قبلی باید قیمتی بین یك تا دو ریال داشته باشند . وقتی قیمتشان را پرسیدم ، با كمال تعجب گفت : اینها هر عدد سی تومان است . گفتم چه خبره؟ مگر از طلا ساخته شده اند ، فروشنده گفت: آری از طلا هم بالاترند ، اینها قلم نی دزفولند و در تمام دنیا معروفند . قلم هایی كه اول دیده بودی نی معمولی شمال هستند كه رنگشان می كنند و اصلا قابل قیاس با اینها نیستند . از خودم خجالت كشیدم كه اینها محصول شهر خودم هستند و من نسبت به شناخت و ارزش آنها بیگانه ام .»

قلعه امیر بهمن خان صمصمام یکی از بناهای زیبای تاریخی شهرستان دزفول است. نمونه های زیبای آجرکاری این قلعه در نوع خود که برگرفته از معماری آجری دزفول است در نوع خود کم نظیر است.
عه امیر بهمن خان صمصام در ۲۳ کیلومتری شهر دزفول و ۳ کیلومتری روستای علی شلگهی قرار دارد که در گذشته متعلق به شخصی به نام امیر بهمن خان صمصام السلطنه بوده است. این قلعه تا قبل از انقلاب اسلامی به طور کامل سالم بوده و حتی درب و پنجره های این قلعه نیز نصب بوده است اما بعد از آنکه ساکنان قلعه ، این مکان را ترک کرده اند رو به فرسایش رفته.

اطراف این قلعه در گذشته باغی بوده و نیز به استناد همین شنیده ها و شواهد موجود در پشت قلعه باند فرود هواپیمای شخصی صمصام خان بوده و خود وی نیز خلبان بوده است. (در حال حاضر اطراف قلعه مزارع کشاورزی است). اهالی اصلی قلعه در فصولی که هوای منطقه مناسب بوده برای تفریح از شهر به این مکان آمده اند.
بنای این قلعه در دو طبقه ، آجری و برگرفته از نقش های معماری ایرانی و به خصوص آجرکاری دزفول است. به کارگیری زیبای فریز، نیم ستون ها (کرتله) ، طاق های رومی و سه بخشی نیز جلوه ای ویژه به این قلعه داده است.

مطلب و عکس : محمد آذرکیش – اختصاصی سایت جامع شهرستان دزفول